Kultura, reso
[ Pobierz całość w formacie PDF ]Kultura, a psychopatia
Każde społeczeństwo przez sam fakt swego zorganizowania piętnuje jednostki odmienne: ludzi impulsywnych, przestępców, ludzi, którzy chcą zaspokajać swe potrzeby, popędy za wszelką cenę społeczeństwa stara się jakoś ustosunkować do tego typu postaw:
1. w zakresie ogólnej tolerancji ukierunkowanej na jednostki o cechach psychopatycznych
2. w zakresie restrykcji odnoszących się do tego typu zachowań
Badania antropologów nad społecznościami pierwotnymi (badano plemię afrykańskie z okolic Kenii i Ugandy, oraz plemię Aloresów) wskazują na to, że główną przyczyna psychopatii nie jest bieda lecz zanik więzi międzyludzkich opartych na empatii.
Możemy zauważyć w społeczeństwach Zachodnich (głównie USA i wielka Brytania) odchodzenie od starego modelu funkcjonowania jednostki w społeczeństwie w którym to łączył się duch kapitalizmu z „miłości bliźniego” zaczerpnięta z purytańskiej kultury. Obecnie model organizacji politycznych i gospodarczych lansuje model człowieka umiejącego działać bezkonfliktowo, zasługującego na miano „manipulatora”. Pojawia się nowy typ osobowości , którą Fromm nazywa osobowością „na sprzedaż” Autorytetami tych nowych :osobowości” przestają być rodzice, a staja się media i grupy rówieśnicze, gdyż uczą one jak się dobrze sprzedać. Według teorii Clausena (1957) przyczyna ataków przestępczych i psychopatycznych wybuchów jest niemożliwość sprzedania się w odpowiedni sposób. dotyczy to mieszkańców slumsów, którzy w pogoni za reklamowanym stylem życia uciekają w alkohol, narkotyki itp., albo też mszczą się za swe niepowodzenia atakami wściekłości. Kolejną przyczyną powstawania cech psychopatycznych ( tym razem wg. Kalwas) jest poczucie „ nieadekwatności siebie” u ludzi, którzy nie stali się sławni i bogaci.
Biologiczne uwarunkowania antysocjalności
Wywodzą się one z koncepcji Lombroso. Skupiają się one na śledzeniu związku miedzy cechami fizycznymi i biologicznymi, a cechami przestępców psychopatycznych. Badacze stopniowo zaczęli zwracać uwagę nie tylko na wygląd, ale także na:
· uwarunkowania genetyczne
· właściwości neurologiczne
uwarunkowania genetyczne:
Aby sprawdzić czy psychopatia może być dziedziczna prowadzono 3 rodzaje badań:
1. badania nad bliźniętami
Porównania bliźniąt jedno- i dwujajowych wskazują na zgodność w zakresie występowania cech psychopatycznych w 55% w przypadku bliźniąt monozygotycznych i 13% u bliźniąt dyzygotycznych (współczynnik korelacji odpowiednio 0,70 i 0,28)
2. badania nad dziećmi adoptowanymi
Polegają najczęściej na śledzeniu zgodności cech dziecka wychowywanego w środowisku rodziny adopcyjnej z zachowaniem się jego biologicznych rodziców. Wyniki wskazują ,ze w ok. 50 % występuje zgodność z zakresie przestępczego zachowywania się pomiędzy biologicznymi ojcami i ich synami (wg F.Schlusingera w procesie przekazywania cech przestępczych większą role odgrywa ojciec)
3. badanie aberracji chromosomalnych- występowanie dodatkowego chromosomu Y ( chromosom, który decyduje o płci płodu; normalnie kobiety mają XX, a mężczyźni XY), stwierdzono, że zwiększa to agresywność. Badania amerykańskich i duńskich psychiatrów obaliły jednak hipotezę o współwystępowaniu chromosomu Y z cechami psychopatycznymi. Mężczyźni o chromosomach XYY częściej niż XY popełniali przestępstwa jednakże nie wykazywali cech osobowości psychopatycznej.
Badania Eysencka wykazują, ze przynajmniej 50% z ogólnej liczby psychopatów odziedziczyło te cechy.
Właściwości neurologiczne
Objawy zachowania psychopatycznego mogą występować na skutek różnego rodzaju uwarunkowań neurologicznych. np.
· nagłe, niekontrolowane wybuchy agresji -charakterystyczne dla psychopatów- mogą występować u pacjentów z pośpiączkowym zapaleniem mózgu. Jednakże u pacjentów z zapaleniem mózgu pojawia się później krytycyzm i refleksja czego u psychopatów nie ma
· nieliczenie się ze skutkami własnych zachowań może być skutkiem zmian w korze przedczołowej
· brak samokrytycyzmu i wyrzutów sumienia może być skutkiem wstrząsu mózgu- cechy te są ukrywane przez psychopatów ukrywane, natomiast pacjenci neurologiczni potrafią odczuwać dezaprobatę wobec swych niepoprawnych zachowań.
· Niezdolność do bliskich związków uczuciowych, brak lęku i nieustraszoność mogą występować przy uszkodzeniach układu nerwowego.
· Działanie na szkodę samego siebie- może wystąpić nie tylko u psychopaty, ale tez u osoby z paraliżem postępowym, czy dysfunkcjami mózgu.
Tadeusz Bilikiewicz stany kliniczne do złudzenia przypominające psychopatię, a będące wynikiem uszkodzeń tkanki mózgowej nazwał charakteropatią
Nowsze, amerykańskie, badania stwierdziły różnice miedzy psychopatią charakteropatią:
· U charakteropatów przy wybuchach agresji pojawia się refleksja
· U psychopatów zachowania są zintegrowane, a prawdziwe uczucia maskowane
· Jak powiedziała superLucy- grupowa specjalistka od spraw psychopatii - charakteropata ma wyrzuty sumienia, a psychopata nie!J
zmiany neurologiczne mogą powodować tzw. Parcjalną psychopatię, różniącą się od psychopatii właściwej: występowaniem tylko 1 lub 2 objawów zachowań antyspołecznych, oraz nieadekwatność tych objawów do całokształtu pozostałych postaw.
Psychofizjologiczne podstawy psychopatii
psychopaci, a normalni ludzie- różnice:
· Maja obniżona aktywność fal mózgowych – badania EEG
· Maja inną reaktywność skóry na różne bodźce- mniejsza reaktywność na silne bodźce
· Niższa reakcja oczekiwania na bodźce awersyjne
Tłumaczy się to tym, ze psychopaci mogą mieć opóźnione dojrzewanie systemu nerwowego- niektóre objawy „wypalają się” z wiekiem.
Przyczyny zwiększonego zapotrzebowania na stymulację:
Teoria opóźnionego dojrzewania systemu nerwowego:
Teorię te ogłoszono na początku lat 40.Wykazano ,ze psychopaci wykazują infantylne zachowania zarówno pod względem zewnętrznych objawów zachowania ,jak i obrazu EEG
(np. występowanie obustronnej aktywności fal theta płatów skroniowych jak i czołowych można zauważyć u dzieci i u psychopatów – u normalnych dorosłych już nie).Drugim dowodem jest „wypalanie się” objawów psychopatii – mniej więcej około czterdziestego roku życia.
Typologiczne różnice systemu nerwowego:
Druga teoria zakłada, że system nerwowy psychopatów cechuje mniejsza wrażliwość na bodźce ze świata zewnętrznego. Teoria ta koresponduje z koncepcja H.J Eysencka, mówiącą, że u psychopatów trudniej powstaje „warunkowy odruch leku”, a także z teorią I.P. Pawłowa o występowaniu dwóch przeciwstawnych typów (silnego i słabego) pod względem stopnia nasilenia siły układu nerwowego.
Warto też wspomnieć o ogłoszonej w 1981 r przez A. Eliasza koncepcji „transakcyjnego modelu temperamentu”, mówiącej, ze nie tylko fizjologiczne mechanizmy układu nerwowego wyznaczają zapotrzebowanie na stymulacje, mechanizmy te działają bowiem w ścisłej zależności z „zapleczem stymulacyjnym” środowiska, w jakim danej jednostce wypadło żyć. Środowisko to (podobnie jak i temperament) wyznacza także „standardy regulacji” wpływając zarówno bezpośrednio na zachowanie się jednostki, jak i na sam rodzaj właściwości tempera mentalnych.
... [ Pobierz całość w formacie PDF ]